Sukeban

Sukeban betekent bendeleider voor meisjes. De term verwijst naar zowel de leidsters als de bendes zelf. Ze ontstonden eind jaren zestig. Japanse mannenbendes weigerden vrouwen als lid. Sukeban was het vrouwelijke antwoord. De stijl is een grammatica van verzet tegen het schooluniform. Het klassieke matrozenpakje blijft de basis. De uitvoering is echter subversief. Rokken zijn enkellang terwijl de mode minirokken voorschreef. Blouses zijn kortgesneden om de navel te tonen. Kragen en jassen bevatten handgemaakte borduursels van rozen en uitdagende kanji. Deze doe-het-zelf cultuur liep parallel aan de Britse punk. De stijl beleefde een piek in de jaren zeventig. Vandaag de dag leeft het voort in film, manga en mode-editorials.

• Silhouet

  • Enkellange geplooide rok onder een rechtgesneden matrozenblouse.
  • Kortgesneden of opgerolde blouse die de buik ontbloot boven een hoge taille.
  • Een kolomvormig bedekt onderlichaam dat zich afzet tegen de minirok.
  • Lange geborduurde jassen die open over het uniform worden gedragen.

• Materialen

  • Standaard uniformstof zoals serge en katoen.
  • Borduurgaren voor rozen, bendenamen en slogans op kragen en jassen.
  • Bandana's en sjaals die losjes of ongeknoopt worden gedragen.

• Constructie

  • Met de schaar aangepaste matrozenkragen.
  • Uitgelegde zomen of extra banen stof om rokken te verlengen.
  • Handmatig borduurwerk door de drager zelf aangebracht.
  • Opgerolde mouwen en gekleurde sokken in plaats van wit.

• Kleuren

  • Marineblauw en zwart als basis met witte details.
  • Rode accenten in het borduurwerk en de sjaals.
  • Felgekleurd of gepermanent haar als contrast met het donkere uniform.

• Schoeisel

  • Canvas sneakers zoals Converse in plaats van nette instappers.
  • Afgezakte sokken.

De outfit is een uniform dat verkeerd wordt gedragen. Het haar is gepermanent of opgelicht. Wenkbrauwen zijn geëpileerd tot een dunne, harde lijn. Make-up blijft minimaal. De blouse breekt het silhouet bij de natuurlijke taille. De enkellange rok verbergt de benen en keert de gangbare mode om. Het volume zit laag en los. De romp oogt institutioneel. De lengte oogt opstandig. De bovenkleding dient als canvas voor slogans op de rug en de kraag.

1. 01

   Saki Asamiya (Sukeban Deka)1975-1987

   De heldin uit de manga van Shinji Wada en de latere televisieserie. Zij is het icoon van de sukeban-esthetiek in de popcultuur.

2. 02

   Reiko Ike en Miki Sugimoto1971-1974

   Sterren uit de Girl Boss films van Toei. Zij bepaalden het filmbeeld van de sukeban.

3. 03

   Reiko Oshida1970-1971

   Hoofdrolspeelster in de eerste golf van sukeban-cinema.

4. 04

   Makoto Kino / Sailor Jupiter1992-heden

   Het personage uit Sailor Moon wiens lange rok en reputatie de visuele codes van sukeban bewaarden voor latere generaties.

• Eind jaren 60

  De eerste sukeban-bendes ontstaan als reactie op de uitsluiting door mannenbendes.

• 1972

  De term sukeban wordt algemeen bekend in Japan.

• 1970-1973

  Toei brengt een reeks films uit die de subcultuur populariseren.

• Midden jaren 70

  De subcultuur bereikt haar hoogtepunt met strikte hiërarchieën en eigen codes.

• 1985-1987

  De televisieserie Sukeban Deka maakt van de look een commercieel succes.

• Jaren 80

  De subcultuur neemt af door politiedruk. De stijl vloeit over in de yankī-cultuur en motorclubs.

• 2004-heden

  De beeldtaal blijft aanwezig in anime en keert regelmatig terug in de modewereld.

1. 01Healy, Claire Marie. "Remembering Japan's badass 70s schoolgirl gangs." Dazed, 2015.
2. 02Weinstock, Tish. "How Sukeban Is Redefining the Japanese Concept of Delinquent Girl Gangs." i-D, 2017.
3. 03"Sukeban Fashion: The Girl Gang Rebellion in School Uniforms." Yokogao Magazine.
4. 04Miller, Laura, and Jan Bardsley (eds.). Bad Girls of Japan. Palgrave Macmillan, 2005.