Gopnik

Definitie

Gopnik-stijl is de straatmode van de stedelijke periferie in de voormalige Sovjet-Unie. De stijl domineerde het straatbeeld in de jaren tachtig en negentig. De term verwees oorspronkelijk naar de arbeidersjeugd op de binnenplaatsen. De kern van het systeem is het trainingspak gedragen als formeel kostuum. Na de Olympische Spelen van 1980 in Moskou werd Adidas een statussymbool. Na de val van het communisme in 1991 overspoelden namaakartikelen de openluchtmarkten. De look bestaat uit een platte pet over gemillimeterd haar. Goedkope sneakers of leren schoenen zijn de standaard. De barsetka dient als tas voor documenten. Sociologen legden de cultuur vast. Memes verspreidden het beeld. Ontwerpers als Gosha Rubchinskiy en Demna Gvasalia brachten de esthetiek tussen 2014 en 2019 naar de catwalk.

Visuele grammatica

Silhouet

Een volledig trainingspak gedragen als kostuum. Een trainingsjack met een bijpassende broek.
Broekspijpen in de sokken gestoken of over de sneakers gedragen.
Een platte pet (kepka) of muts over een zeer kort kapsel.
Een trainingsjack over een simpel T-shirt.
De lage hurkzit op de platte voet als vaste houding. Het silhouet wordt gevormd door de pose.

Materialen

Polyester en nylon tricot.
Namaaklogo's van de zwarte markt als onderdeel van de textuur.
Goedkoop leer voor de petten, de barsetka en de schoenen.
Mutsen van acryl in de winter.

Constructie

Massaproductie zonder tailoring. Een ruime pasvorm direct uit het schap.
Contrasterende biezen en de kenmerkende strepen op de mouwen en pijpen.

Kleuren

Zwart, marineblauw en wit.
Helderblauwe trainingspakken met witte strepen.
De rood-wit-blauwe tricolore. Dit element kwam via de modecanon in de stijl terecht.

Schoeisel

Goedkope witte of zwarte sneakers.
Puntige zwarte leren schoenen gedragen onder het trainingspak.

Lichaamslogica

De stijl draait om houding. De lage hurkzit is het visuele kenmerk van de esthetiek. Men ziet deze pose op binnenplaatsen, bij bushaltes en in portieken. De wijde snit van het trainingspak faciliteert de beweging. De presentatie van het lichaam is functioneel en sober. Een gemillimeterd hoofd onder een pet maakt de grammatica compleet. De barsetka is de tas voor documenten en sleutels. Zonnebloempitten zijn de vaste accessoire.

Voorbeelden

Gosha Rubchinskiy2008-2018Moskouse ontwerper en fotograaf. Hij vertaalde de post-Sovjet jeugdcultuur naar een wereldwijde modetaal. Hij gebruikte Cyrillische typografie en modellen van de straat.
Demna Gvasalia / Vetements2014-hedenDe in Georgië geboren ontwerper van Vetements en Balenciaga. Hij verhief de alledaagse Sovjet-codes tot luxe mode.
Lotta Volkova2014-hedenStyliste uit Vladivostok. Zij is een sleutelfiguur bij Vetements en Balenciaga. Ze wordt gezien als de architect van de post-Sovjet look.
Squatting Slavs memecultuur2012-2017Online gemeenschappen die het beeld van het trainingspak en de hurkzit wereldwijd verspreidden.

Tijdlijn

1980Adidas kleedt het Sovjetteam voor de Olympische Spelen. Het trainingspak wordt een schaars prestigeobject.
Eind jaren 80Echte trainingspakken blijven zeldzaam. De gopnik-cultuur in de buitenwijken wordt breed zichtbaar tijdens de perestrojka.
1991-1999Namaak-Adidas overspoelt de openluchtmarkten. Het trainingspak wordt het alledaagse uniform van de arbeidersklasse.
2012-2017Internetmemes verspreiden de esthetiek wereldwijd.
2014-2019De modewereld omarmt de stijl. Vetements lanceert en Rubchinskiy toont Adidas-samenwerkingen in Russische steden.
2018-2022De eerste golf ebt weg. De vormentaal blijft een vast referentiepunt in de mode.

Referenties

Lekondo'sOntologie van mode-esthetiek