Rasa
Definitie
Rasa is de eeuwenoude Indiase esthetische theorie van de emotionele kern. De basis ligt in de Natyashastra van Bharata Muni. Kleding wordt gekozen om specifieke emoties op te wekken bij de drager en de toeschouwer. Het Sanskrietwoord rasa betekent sap of essentie. In de Natyashastra duidt het op de emotionele ervaring die een voorstelling oproept. De theorie onderscheidt negen rasa's. Shringara staat voor liefde en schoonheid. Hasya staat voor vreugde. Karuna staat voor mededogen. Raudra staat voor woede. Veera staat voor heldhaftigheid. Bhayanaka staat voor ontzetting. Bibhatsa staat voor afschuw. Adbhuta staat voor verwondering. Shanta staat voor vrede. Rasa ziet mode als een medium voor emotionele communicatie. Kleur, textiel en beweging zijn belangrijker dan trends of merknamen. Een karmozijnrode Banarasi-zijde met goud borduurwerk roept shringara op door warmte en glans. Een onverfde khadi-tunica roept shanta op door soberheid en textuur. Het kledingstuk draagt een emotionele smaak. Het is verbonden met millennia aan Indiaas vakmanschap. Denk aan zijde uit Varanasi en zardozi-borduurwerk.
Visuele grammatica
Silhouet
- Gedrapeerde constructies waarbij ongesneden stof vorm krijgt door wikkelen en plooien
- Sari-draperieën in regionale stijlen zoals Nivi of Gujarati
- Lehenga-choli-dupatta als driedelig systeem met rok en sjaal
- Salwar kameez bestaande uit een tunica en een wijde broek
- Anarkali als lange uitlopende tunica tot aan de grond
- Sherwani als gestructureerde jas met een hoge kraag
- Asymmetrische draperieën over één schouder of diagonaal over het lichaam
Materialen
- Zijden brokaat geweven met goud- en zilverdraad
- Ruwe zijde met natuurlijke kleurvariaties
- Handgeweven katoen zoals khadi en jamdani
- Chiffon en georgette voor lichte draperieën
- Fluweel als basis voor zwaar metaalborduurwerk
- Textiel met borduurwerk zoals zardozi en chikankari
- Stoffen bedrukt met handgesneden houten blokken
- Bandhani tie-dye textiel
Constructie
- Draperen als primaire constructie van ongesneden stof
- Handmatig borduurwerk volgens regionale tradities
- Weven op handmatige weefgetouwen
- Zari-metaaldraad geweven als extra inslag in brokaat
- Blokdruk met natuurlijke en synthetische kleurstoffen
- Spiegelwerk uit Gujarat en Rajasthan
- Gota patti applicaties van gouden lint
Kleuren
- Rood voor liefde en huwelijken
- Goud voor welvaart en viering via metaalborduurwerk
- Groen voor vruchtbaarheid en natuur
- Saffraan voor moed en spirituele toewijding
- Wit voor vrede en soberheid
- Diep indigo voor goddelijkheid en traditie
- Juweeltonen voor formele gelegenheden
- Pasteltinten in hedendaagse herinterpretaties
Schoeisel
- Kolhapuri handgemaakte leren sandalen
- Mojari leren schoenen met gebogen neuzen
- Paduka traditionele houten sandalen
- Sandalen met hak in metallic leer voor feesten
Lichaamslogica
Het lichaam is een vat voor emotionele communicatie. Het is geen object voor visuele beoordeling. Deze logica komt rechtstreeks uit de Natyashastra. De drager gebruikt gebaren en houding om de rasa over te dragen. Het gaat niet om de lichaamsbouw. Het gaat om de effectiviteit van de emotionele overdracht. Een zware Banarasi-sari vereist een trotse houding. Een vloeiende chiffon sjaal vereist beweging om de emotie te activeren. Het lichaam stelt het kledingstuk in staat om te spreken.
Voorbeelden
- Sabyasachi Mukherjee bruidscollecties1999-hedenDe meest prominente hedendaagse toepassing van de rasa-theorie. Sabyasachi gebruikt kleur en borduurwerk om specifieke emoties op te roepen.
- De khadi-beweging1920-1940Gandhi maakte van handgeweven katoen een politiek symbool. Hij toonde aan dat textielkeuze een morele en emotionele lading heeft.
- Rahul Mishra in Parijs2020De eerste Indiase ontwerper op de Haute Couture Week. Hij bewees dat Indiaas vakmanschap op het hoogste mondiale niveau opereert.
- Monsoon Wedding (2001)2001Deze film toonde de emotionele intensiteit van de Indiase bruiloftscultuur aan een wereldwijd publiek.
- Raw Mango van Sanjay Garg2008-hedenEen merk dat volledig is gebouwd rond handgeweven textiel. Het bewijst dat traditionele technieken commercieel relevant blijven.
- Mogol-miniaturen16e-18e eeuwGedetailleerde visuele verslagen van textielgebruik aan het hof. Ze vormen het archief van de Indiase kledingcultuur voor de fotografie.
Tijdlijn
- 200 v.Chr. – 200 n.Chr.Bharata Muni schrijft de Natyashastra. Hij legt de basis voor de koppeling tussen kleding en emotionele communicatie.
- 1526 – 1857Het Mogolrijk brengt de textielproductie naar een technisch hoogtepunt. Keizerlijke werkplaatsen perfectioneren zardozi-borduurwerk en zijden brokaat.
- 1757 – 1947Brits koloniaal beleid vernietigt de Indiase textieleconomie. De export van Indiase stoffen wordt zwaar belast ten gunste van Britse fabrieken.
- 1905 – 1947De Swadeshi-beweging maakt van textielkeuze een vorm van verzet. Handspinnen wordt een symbool van onafhankelijkheid.
- 1947 – 1990Het onafhankelijke India steunt de handweefindustrie. Ritu Kumar begint met het herstel van traditionele textieltechnieken in de mode.
- 1990 – hedenIndiase ontwerpers bouwen een industrie op binnen het rasa-raamwerk. Ze combineren traditie met het mondiale modesysteem.
Referenties
- Bharata Muni. Natyashastra. Vertaald door Manomohan Ghosh, Asiatic Society, 1951.
- Gillow, John, en Nicholas Barnard. Indian Textiles. Thames & Hudson, 2008.
- Crill, Rosemary. The Fabric of India. V&A Publishing, 2015.
- Tarlo, Emma. Clothing Matters, Dress and Identity in India. University of Chicago Press, 1996.
