Bauhaus
Definitie
Bauhaus is een mode-esthetiek gebaseerd op de ontwerpprincipes van de Bauhaus-school. Walter Gropius richtte de school op in 1919 in Weimar. De textielwerkplaats in Dessau combineerde industriële materialen met ambachtelijke vezels. Anni Albers benaderde stof als een technisch vraagstuk. Bauhaus-mode past deze principes toe op kleding. Primaire kleurvlakken volgen de kleurentheorie van Wassily Kandinsky. Geometrische snitten zijn beïnvloed door de rasters van De Stijl. Industriële sluitingen tonen hun functie. Denk aan zichtbare ritsen, drukknopen en houtje-touwtjesluitingen. De kern is dat vorm de functie volgt. Kledingstukken gebruiken rechthoekige silhouetten. De taille wordt nauwelijks geaccentueerd. Ornamenten ontbreken. Eerlijkheid van materiaal en geometrische helderheid staan centraal.
Visuele grammatica
Silhouet
- strakke geometrische vormen zoals rechthoeken, cirkels en driehoeken
- rechte jurken met minimale taille-accentuering
- boxy jasjes
- broeken met rechte pijpen
- A-lijn rokken
- nadruk op verticale en horizontale lijnen
- modulaire kledingstukken geschikt voor lagen
Materialen
- industriële stoffen gericht op functie in plaats van luxe
- katoenen canvas
- wolvilt
- technische jersey
- duurzaam behandeld leer
- geweven stoffen met een zichtbare structuur
- moderne synthetische stoffen voor betere prestaties
Constructie
- zichtbare of contrasterende stiksels
- opvallende ritsen en drukknopen
- modulaire sluitingen zoals knopen en clips
- omkeerbare kledingstukken
- multifunctionele details waarbij zakken dienen als compositie-element
- platte constructiemethoden
Kleuren
- primaire kleurvlakken in rood, blauw en geel tegen neutralen zoals zwart, wit en grijs
- harde contrasten in plaats van kleurverloop
- monochrome vlakken
- incidenteel gebruik van geometrische Bauhaus-patronen
Schoeisel
- geometrische tassen in de vorm van cilinders of kubussen
- architecturale kragen
- accessoires met kleurvlakken
Lichaamslogica
Bauhaus kleedt het lichaam voor functie en beweging. Kleding biedt volume en ruimte. Elke zak en sluiting dient een praktisch doel. Genderonderscheid vervaagt door geometrie. Alle lichamen dragen dezelfde rationele vormen. De schaal wordt bepaald door proportie. De pasvorm kiest comfort boven vertoon. Het lichaam beweegt binnen een geometrisch kader. De kleding vormt zich niet naar de contouren van het lichaam.
Voorbeelden
- Mondriaan-collectie van Yves Saint Laurent1965Zes rechte jurken die de rasters van Piet Mondriaan vertaalden naar wol-jersey. De Stijl is anders dan Bauhaus. Toch is deze collectie een canoniek voorbeeld van modernistische abstractie in de mode.
- Geometrisch plissé van Issey Miyake1980 tot hedenWiskundig ontworpen plooisystemen. Ze behouden hun architecturale vorm en bieden volledige bewegingsvrijheid. De Pleats Please-lijn gebruikt hittebestendig polyester om de geometrische structuur te behouden.
- Geometrische textielprints van Marimekko1960 tot 1970Finse geometrische abstractie op katoen voor de massa. Marimekko paste Bauhaus-principes toe op toegankelijke kleding. De focus lag op gedurfde kleurvlakken en eenvoudige vormen.
Tijdlijn
- 1919-1933Bauhaus is actief in Weimar, Dessau en Berlijn. De textielwerkplaats combineert industriële materialen met ambacht. Textiel wordt een technisch vraagstuk.
- 1933-1945De nazi-regering sluit de school in 1933. Docenten vluchten naar andere continenten. Bauhaus-ideeën nestelen zich in het Amerikaans modernisme via Moholy-Nagy, Albers en Mies van der Rohe.
- 1950s-1960sMid-century modernisme brengt Bauhaus naar de mainstream. Geometrische abstractie wordt draagbaar. De Mondriaan-jurken van Yves Saint Laurent maken kleurvlakken populair.
- 1970s-1980sJapanse avant-garde ontwerpers adopteren de geometrie van Bauhaus. Issey Miyake en Rei Kawakubo gebruiken de geometrische structuur en materiaalexperimenten binnen hun eigen kaders.
- 1990s-2000sMinimalisme herleeft als kleedfilosofie. Strakke geometrische snitten en primaire kleurvlakken keren terug in New York en Tokio. Bauhaus krijgt een vaste plek in het mode-onderwijs.
- 2010s-hedenHet honderdjarig bestaan van Bauhaus in 2019 zorgt voor wereldwijde exposities en collecties. Ontwerpers gebruiken opnieuw geometrische kleurvlakken en functionele hardware.
Referenties
- Bauhaus-Kooperation Berlin Dessau Weimar. “Weaving (The Bauhaus).”
- Droste, Magdalena. Bauhaus, 1919–1933. Taschen, 2002.
- Albers, Anni. On Weaving. Wesleyan University Press, 1965.
