Androgynia
Definicja
Androgynia eliminuje podział na płeć w konstrukcji odzieży. Sylwetki czerpią z tradycji męskich i damskich. Nie przynależą do żadnej z nich. Kluczowe elementy to oversize'owe marynarki i spodnie o prostych nogawkach. Coco Chanel zaczęła wprowadzać męskie elementy do damskiej szafy w latach 20. Yves Saint Laurent zaprezentował smoking Le Smoking w 1966 roku. Grace Jones i Annie Lennox uczyniły z dwuznaczności płciowej fundament swojej tożsamości wizualnej. W latach 90. Helmut Lang projektował kolekcje całkowicie pozbawione podziałów. Estetyka ta usuwa modelowanie sylwetki. Rezygnuje z zaszewek w talii i profilowanych szwów. Ubranie przestaje komunikować przypisaną płeć.
Gramatyka wizualna
Sylwetka
- swobodne kroje niepodkreślające figury
- męskie proporcje na każdym typie sylwetki
- obszerne krawiectwo
- obniżona linia ramion maskująca naturalną budowę
- spodnie z prostą nogawką
- pudełkowe góry i kurtki
Materiały
- tkaniny garniturowe na każdym ciele (wełna, bawełna koszulowa, twill)
- tkanina typu oxford
- denim o każdej gramaturze
- skóra w wydaniu użytkowym
- popelina bawełniana
- gabardyna
Konstrukcja
- minimum zaszewek i modelowania
- proste szwy zamiast łuków
- detale zapożyczone z krawiectwa męskiego (klapy ostre, francuskie mankiety)
- funkcjonalne kieszenie
- spodnie z płaskim przodem
- utylitarne okucia
Kolory
- neutralna paleta (czerń, biel, szarość, granat, khaki)
- tradycyjnie męskie kolory dla wszystkich
- gładkie tkaniny zamiast wzorów
- akcenty w kolorach bordo i butelkowej zieleni
Obuwie
- oxfordy i mokasyny
- sztyblety
- minimalistyczne sneakersy
- dr. martens i buty militarne
- brogsy
Logika ciała
Androgynia traktuje ciało jako neutralny stelaż. Szerokie ramiona i proste linie są odczytywane jako męskie. Wcięcie w talii sugeruje kobiecość. Konstrukcja androgyniczna unika obu tych sygnałów. Obniżone ramiona zacierają naturalny kontur. Proste szwy omijają talię. Brak zaszewek eliminuje dopasowanie do krzywizn ciała. Ubrania pasują dzięki proporcjom. Nie opierają się na płciowych szablonach krawieckich. Te same projekty działają na różnych sylwetkach bez poprawek.
Wzorce
- Helmut Langlata 90.Minimalistyczne krawiectwo Langa zacierało granice między płciami. Wprowadził utylitarne detale i chłodną powściągliwość. Uczynił androgynię standardem w modzie wysokiej.
- Grace Joneslata 80.Połączyła ostre krawiectwo z awangardową formą. Jej styl opierał się na sztywnych garniturach i rzeźbiarskich sylwetkach.
- Tilda SwintonRegularly wybiera androgyniczne formy na czerwony dywan. Jej garderoba to definicja elegancji opartej na czystych liniach i braku ornamentów.
Oś czasu
- lata 20. i 30.Chanel wprowadza dżersej i spodnie do mody kobiecej. Marlene Dietrich występuje w męskich garniturach. Budzi kontrowersje, które stają się jej wizytówką.
- lata 60. i 70.Debiut smokingu Le Smoking od YSL w 1966 roku. Glam rock przenosi androgynię na scenę. David Bowie czyni z niej fundament rockowego występu.
- lata 80.Styl power dressing adaptuje męskie konstrukcje. Pojawiają się szerokie ramiona i sztywne formy. Grace Jones i Annie Lennox budują konfrontacyjny wizerunek w muzyce.
- lata 90.Helmut Lang i Szóstka z Antwerpii projektują kolekcje unisex. Neutralność płciowa staje się uznaną filozofią designu w Europie.
- od 2010 do dziśWidoczność tożsamości niebinarnych wprowadza androgynię do mody codziennej. Obniżone ramiona i proste spodnie trafiają do masowej sprzedaży. Marki takie jak Zara, H&M i COS tworzą dedykowane linie unisex.
Źródła
- Arnold, Rebecca. Fashion, Desire and Anxiety: Image and Morality in the 20th Century. Rutgers University Press, 2001.
- Butler, Judith. Gender Trouble: Feminism and the Subversion of Identity. Routledge, 1990.
- Garber, Marjorie. Vested Interests: Cross-Dressing and Cultural Anxiety. Routledge, 1992.
